khả nghịch

khả nghịch

Ma trận này là ma trận khả nghịch.

Định nghĩa
  1. Tính từ:
    • Có thể đảo ngược được: "khả nghịch" mô tả một quá trình, phép toán, hoặc quan hệ có thể thực hiện theo chiều ngược lại, trở về trạng thái ban đầu một cách chính xác.
    • Trong toán học: "khả nghịch" chỉ một phép biến đổi hoặc ma trận có tồn tại phép biến đổi ngược, cho phép khôi phục dữ liệu gốc.
Ví dụ sử dụng
  • Tính từ:
    • Phép biến đổi này là khả nghịch, nghĩa là ta có thể quay lại dữ liệu ban đầu. (Phép biến đổi có thể đảo ngược, cho phép khôi phục dữ liệu gốc.)
    • Ma trận vuông A được gọi là khả nghịch nếu tồn tại ma trận B sao cho A × B = B × A = I. (Ma trận A có thể đảo ngược nếu có ma trận B thỏa mãn điều kiện trên.)
    • Quá trình này không khả nghịch vì khi thực hiện xong, không thể trở lại trạng thái cũ. (Quá trình không thể đảo ngược.)
Các cách sử dụng nâng cao

  • "khả nghịch trong hóa học": phản ứng có thể xảy ra theo cả hai chiều, thuận và nghịch.

    • Phản ứng este hóa là một quá trình khả nghịch trong hóa học hữu cơ. (Phản ứng este hóa có thể diễn ra theo hai chiều.)

  • "khả nghịch trong vật lý": quá trình có thể đảo ngược mà không làm thay đổi entropy của hệ thống.

    • Quá trình đẳng nhiệt thuận nghịch là một ví dụ về quá trình khả nghịch trong nhiệt động lực học. (Quá trình đẳng nhiệt có thể đảo ngược mà không mất năng lượng.)
Biến thể và từ gần giống

  • Nghịch đảo (tính từ): có tính chất đảo ngược, thường dùng trong toán học.

    • Số nghịch đảo của 2 là 1/2. (2 và 1/2 là hai số nghịch đảo của nhau.)

  • Bất khả nghịch (tính từ): không thể đảo ngược được — trái nghĩa với "khả nghịch".

    • Phản ứng cháy là bất khả nghịch trong điều kiện thường. (Phản ứng cháy không thể đảo ngược.)
Từ đồng nghĩa
  • Thuận nghịch: có thể xảy ra theo cả hai chiều, thường dùng trong hóa học và vật lý.
  • Đảo ngược được: có thể quay lại trạng thái ban đầu.
  • Khả năng đảo: có khả năng thực hiện phép đảo ngược.
Thành ngữ liên quan
  • Khả nghịch một chiều: chỉ quá trình có thể đảo ngược nhưng chỉ theo một cách duy nhất.
    • Phép mã hóa này là khả nghịch một chiều, nghĩa là chỉ có thể giải mã bằng khóa bí mật. (Phép mã hóa có thể đảo ngược nhưng phải có khóa phù hợp.)